По ослободувањето од фашизмот во 1946 година, во Струмица продолжува аматерската театарска дејност, која наскоро се институционализира во „Градски Театар Струмица“. Во периодот на СР Македонија, во рамките на ФНРЈ и подоцна СФРЈ, театарскиот живот се развива во поширок југословенски културен контекст, со значајни влијанија од доминантните центри на федерацијата.

Културните процеси на Балканот се динамични и подложни на постојани влијанија. Во Вардарскиот дел на Македонија уште во почетокот на XX век постои разновидна етничка и културна структура, која овозможува различни влијанија. По Првата светска војна, со воспоставувањето на нови државни рамки, официјален јазик станува српско-хрватскиот, што директно влијае и врз театарската продукција.

Театарот во Струмица се развива од аматерски форми кон организирани друштва, како „Реља Крилатица“ (1927) и првите поголеми сценски изведби во 1932 година. Репертоарот во голема мера се потпира на српски автори (Сремац, Нушиќ), со паралелни обиди за локален сценски израз, делумно ограничувани од цензура, како во случајот со „Печалбари“ од Антон Панов (1937).

По Втората светска војна, аматерската сцена се трансформира во професионална институција, останувајќи дел од југословенскиот културен простор, во кој српската драмска продукција има значајно присуство.

Статистичките податоци укажуваат дека до 1999 година се реализирани околу 300 премиери, а до 2018 речиси 400. Во најмалку 77 претстави се јавуваат српски автори или режисери, што претставува најзастапена група од друга националност. Нивното присуство е поинтензивно во раните децении, а подоцна се намалува, во согласност со политичките и културните промени во регионот и по осамостојувањето во 1991 година.

Овие податоци не треба да се толкуваат како доминација, туку како дел од поширок процес на институционален развој на театарот. Српските автори и уметници придонеле кон формирањето на театарската традиција во Струмица.

Дополнително, значајни се и гостувањата на српски ансамбли, особено по 1992 година, во рамките на фестивалските форми и „Деновите на Ристо Шишков“, кои прераснуваат во меѓународен фестивал. Српските претстави биле редовно присутни и добро прифатени од публиката.

Подеталната анализа на овие појави останува отворена, но може да се заклучи дека театарот во Струмица се развивал во континуиран дијалог со регионалните културни текови, во кои српската театарска продукција претставува значаен историски сегмент.